Το Μιχαλίτσι είναι ένα από τα περίφημα μαστοροχώρια της Ηπείρου. Είναι ένα ορεινό χωριό του δήμου Βορείων Τζουμέρκων, χτισμένο σε περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.
Το χωριό είναι αρκετά αραιοκατοικημένο και τα κτίσματά του εντάσσονται αρμονικά στο φυσικό περιβάλλον. Το βορειότερο και το νοτιότερο άκρο του απέχουν έξι περίπου χιλιόμετρα, ενώ
οι δυο μεγάλες πλατείες του απέχουν 2.800 μέτρα. Διασχίζεται εξολοκλήρου από το μεγάλο λαγκάδι της Λέσιας το όποιο δέχεται πέντε πήγες στο σύνολο και εκβάλλει στον Καλαρρύτικο. Τα πολλά σπίτια, μοιρασμένα σε δύο κύριους συνοικισμούς, τα σχολεία και οι πέντε ναοί του Μιχαλιτσίου μαρτυρούν ένα χωριό που κάποτε έσφυζε από ζωή.
Σήμερα ελάχιστοι είναι οι μόνιμοι κάτοικοι που έχουν απομείνει (121σύμφωνα με την Απογραφή του 2021).
Εξαιτίας της μειονεκτικότητας του τόπου και της έλλειψης φυσικών πόρων, οι κάτοικοι του χωριού ήταν από παλιά αναγκασμένοι να μεταναστεύουν εποχικά αναζητώντας εργασία όπου χρειάζονταν τις υπηρεσίες τους. Στα χρόνια του ‘50 η τέχνη τους έγινε περιζήτητη στα σεισμόπληκτα Επτάνησα και στο Πήλιο. Το ρεύμα της ανοικοδόμησης των δεκαετιών του ΄60 κι εξής άνοιξε νέα πεδία δράσης για τους κατοίκους του Μιχαλιτσίου. Παράλληλα, μεγάλος αριθμός Μιχαλιτσιωτών
ακολούθησε τους δρόμους της εξωτερικής μετανάστευσης.
Όπως είναι αναμενόμενο, οι παραπάνω συνθήκες συνέβαλαν αποφασιστικά στην σταδιακή αστικοποίησή τους, με τους περισσότερους από αυτούς να έχουν πλέον εγκατασταθεί στα Γιάννενα.
Η μετανάστευση αυτή συνοδεύτηκε και με ένα ρεύμα νοσταλγίας προς τον γενέθλιο τόπο. Έχοντας από νωρίς ευαισθητοποιηθεί γύρω από την αξία της διάσωσης της άυλης πολιτιστικής τους κληρονομιάς και έχοντας συνειδητοποιήσει ότι αυτή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ταυτότητα του χωριού, οι Μιχαλιτσιώτες ίδρυσαν το 1972 την «Αδελφότητα Μιχαλίτσιου Άγιος Νικόλαος», η οποία ανέπτυξε πλούσια δράση. Διαθέτει ιδιόκτητα γραφεία και από το 1985 εκδίδει αδιαλείπτως το περιοδικό «Η φωνή του Μιχαλίτσιου» (έως τώρα: 107 τεύχη).
Οι Μιχαλιτσιώτες διατηρούν στενή σχέση με το χωριό τους, το οποίο άλλωστε απέχει 40 μόνον χιλιόμετρα από τα Γιάννενα. Το επισκέπτονται συχνά, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Στη συλλογική μνήμη έχουν διατηρηθεί αφηγήσεις για τόπους, χώρους και ανθρώπους, οι οποίες συνιστούν το θησαυροφυλάκιο της συλλογικής μνήμης και της άυλης
πολιτιστικής κληρονομιάς του Μιχαλιτσίου. Οι μνήμες αυτές
ανατροφοδοτούνται και εξακολουθούν να μεταλαμπαδεύονται στις νεότερες γενιές χάρις και στις δράσεις του Συλλόγου τόσο στο χωριό, όσο και στην πόλη των Ιωαννίνων, όπου ζουν οι περισσότεροι.
Επιθυμώντας οι μνήμες αυτές να αποθησαυριστούν και να γίνουν «κτήμα ες αεί» τόσο για τις επερχόμενες γενιές, όσο και κάθε ενδιαφερόμενου, η «Αδελφότητα Μιχαλίτσιου Άγιος Νικόλαος» δημιούργησε το παρόν Αποθετήριο.
Το Αποθετήριο είναι καρπός της δράσης «Μιχαλίτσι: διαδρομές μνήμης», η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα και με επιχορήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού για τις Δράσεις Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (2025).
Στόχος της Δράσης ήταν η ανάδειξη του τοπικού πολιτισμικού αποθέματος μέσα από τη δημιουργία Αποθετηρίου, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία της πολιτισμικής χαρτογράφησης. Συγκεκριμένα, στόχος ήταν να χαρτογραφηθούν μια σειρά από περιηγητικές διαδρομές και σημεία ενδιαφέροντος στα όρια
του οικισμού του Μιχαλιτσίου, οι οποίες θα συνδυαστούν με στοιχεία της προφορικής ιστορίας του χωριού, καθώς και με οπτικοακουστικό υλικό.
Παράλληλα, το αποθετήριο περιλαμβάνει ένα corpus ενδεικτικών
συνεντεύξεων από κατοίκους του χωριού, δείχνοντας τον δρόμο προς τον μελλοντικό εμπλουτισμό των μαρτυριών αυτών, ακολουθώντας τα μεθοδολογικά εργαλεία της προφορικής ιστορίας, της βιοϊστορίας και της εθνογραφικής έρευνας.
Τέλος, σε ειδική ενότητα του Αποθετηρίου υπάρχει έκθεση
ιστορικών φωτογραφιών από το Αρχείο της Αδελφότητας, μέσα από τις οποίες σκιαγραφείται η ιστορική διαδρομή του Μιχαλιτσίου, ιδιαίτερα κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα.
Προσδοκόμενος στόχος του Αποθετηρίου είναι να ενισχυθεί η διατήρηση της τοπικής μνήμης και συνάμα θα δοθεί το έναυσμα τόσο στους ντόπιους των νεότερων γενιών, όσο και στους επισκέπτες, να γνωρίσουν την πολιτιστική κληρονομιά του Μιχαλιτσίου μέσα από τις περιηγητικές αυτές πολιτιστικές διαδρομές, τις συνεντεύξεις και το ιστορικό φωτογραφικό υλικό. Με τον τρόπο αυτό το Μιχαλίτσι θα έχει την ευκαιρία να αναδειχθεί σε προορισμό για ήπιας μορφής περιηγητικό τουρισμό, συνεισφέροντας έτσι στη βιώσιμη ανάπτυξη του τόπου.